Aalisarneq

Inuussutissarsiut pingaarutilik
Silap pissusianut naleqqussarneq pillugu nalunaarusiaq, Aalisarnermik piniarnermillu inuussutissarsiutini silap pissusianut naleqqussaanissamut periarfissat – Killiffiit iliuusissallu, 2012-imeersoq, Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoq aamma Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoq sinnerlugit, soqutigisaqaqatigiit arlallit suleqatigalugit suliarineqartoq, susassaqarfiit, silap pissusiata allannguutaasa Kalaallit Nunaanni aalisarnermut sunniuteqarfigisassai eqikkarneqarput. Silap pissusiata allannguutaasa raajarniarnermut sunniutai annertuseqqissinnaapput, tamatumalu kalaallit imartaanni raajat tamakkiisumik ikilinerinik kinguneqarnissaa naatsorsuutigineqarpoq. Tamatumunnga ilaatigut immap kissarnerulernera kiisalu immap kissarnerulernerani saarulliit, ilaatigut raajanik inuussuteqartut amerlinissaannik naatsorsuutigisaqarneq pissutaavoq. Taamaattumik aalisarnerinnaanngitsoq, kisiannili aamma kalaallit aningaasaqarnerat ataatsimut eqqarsaatigalugit silap allannguutaasa siunissami raajat saarulliillu akornanni ataqatigiinnermut sunniutissai eqqartugassani qitiupput.

Tassalu uumasut qaleruallit aalisakkallu arlaat eqqartorneqarnersut apeqqutaalluni silap pissusiata allannguutaasa sunniutissaattut naatsorsuutigineqartut allanngorarput. Immap kissarnerulernerani saarulliit aalisakkallu allat arlallit amerlinissaat naatsorsuutigineqarpoq, kiisalu imaq naatsorsuutigineqartutut 1-4° C-inik kissarnerulissappat raajat, illeqqat qaamasartut (krill) uumasullu qaleruallit minnerit allat ikilisussaassapput. Uumasooqatigiit amerlasuut siaruarsimassusiannut akunnerminni pissusii apeqqutaasarput, taamaattumillu immap kissassusiani allannguutit annikitsunnguugaluartut aalisakkat uumasullu qaleruallit amerlassusiinik annertuumik allanngortitsisinnaapput.

Pisuni amerlasuuni ingerlatsinikkut suliniutit uumasooqatigiit ineriartornerinut aammalu nungusaataanngitsumik aalisarnermut tamarmiusumut silap pissusiata allannguutaannut namminernut naleqqiullutik annertuumik annertunerusumilluunniit sunniuteqartussaapput. Saarullinnut tunngatillugu silap pissusiata allannguutaasa sunniutigilluagassaatut naatsorsuutigineqartunut peqatigitillugu uumasooqatigiinnik iluatsilluartumik ingerlatsinikkut uumasooqatigiit amerlingaatsiarnissaannut aqqutissiuisoqarsinnaavoq.

Silap pissusianut naleqqussaanissamut pisariaqartitsineq
Silap pissusianut naleqqussarnissamut nalunaarusiami 2012-imeersumi Kalaallit Nunaanni aalisarnerup siunissami ineriartortinnissaanut periarfissat arlallit takussutissiorneqarput. Silap pissusiata allannguutaasa kingunerisassaasa uumasooqatigiinnut assigiinngitsunut sunniuteqartussaanerinut tunngatillugu oqaatigineqarpoq, aalisarnermik inuussutissarsiuteqarnerup allanngortinneqarnissaa pisariaqassasoq. Raajarniarnermiit saarullinniarnermut nuunneq piniutinut tunisassiorfinnullu sunniuteqartussaavoq, kiisalu alisarnermi ilisimasanik katersinissamut annertusaanissamullu piumasaqaatit nutaat pinngortussaapput.

Allannguutissanut naatsorsuutigineqartunut nalorninartoqarnerat ilisarnaataavoq. Taamaattumik silap pissusianut naleqqussaanissaq pillugu nalunaarusiami aalisarnermik inuussutissarsiuteqarnerup allannguutissanut, silap pissusiata allannguutaasa nassatassaannut akiuussinnaanerulernissaata pisariaqartinneqarnera erseqqissarneqarpoq. Tassani allannguisinnaanermut piginnaaneqarnissaq pingaarutilittut qitiusussaavoq. Tassani silap pissusiani pissutsit imartanut attuumassuteqartut allanngoriartornerilu eqqarsaatigalugit paasissutissiisarnermut tunngavissat, aalisartunit aalisarnermillu ingerlatsisunit pissarsiarineqarsinnaasut pisariaqartinneqarnerat pingaartinneqarpoq. Taamaalilluni aalisakkat amerlassutsimikkut allannguutaannut taakkuninngalu nungusaataanngitsumik atorluaanissamut eqaatsumik ingerlaavartumillu naleqqussarnissaq periarfissaqartinneqassaaq.

Immami pinngortitap ataqatigiinnerisa amerlasuut paasiuminaannerisa aamma kingunerisaanik, allanngoriartornerit assigiinngitsut sunik nassataqarnissaat ilisimalerniarlugu ilisimatusarnikkut suliniutit annertusitinneqarnissaat pisariaqartinneqarpoq. Kiisalu aalisarnermik inuussutissarsiuteqarnerup siunissami uumassusillit aningaasaqarnerlu eqqarsaatigalugit nungusaataanngitsumik ingerlaannarnissaa siunnerfigalugu naleqquttumik ingerlatsinissap salliutinneqarnissaa tunngavissatut pingaaruteqarluinnartuuvoq. Tassani sullissisut tamarmik aalajangiisarnernut ilaatinneqarnissaat, aalisartullu namminneerlutik aaqqissuusseqqinnerni pisariaqartinneqartuni suliaqarnissaat pingaaruteqarpoq.

Oqallinnermut peqataagit

#climategreenland